ਲਖਨੌਰਵੀ ਹੀਰ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਦੋ ਰਚਨਾਵਾਂ

ਰੂਹਾਨੀ ਲਗਨ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੱਥਰ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖ਼ੁਦਾ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਤਰਾਸ਼ਣ ਦੇ ਅਰਥ ਕੀ ਹਨ। ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਤਰਾਸ਼ਣਾ ਵਿਰਲੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਜੀਬ ਵਿਡੰਬਨਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਜ਼ਾਮ ਫਿਰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀ 'ਲੱਭਿਐ ਖੁਦਾ ਨਾ, ਨਾ ਮੈਂ ਰਿਹੈ ਬੁੱਤਾਂ ਵਾਸਤੈ'
ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਚੀ ਰੂਹਾਨੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਵਸਥਾ 'ਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਆਦੀ ਹੈ ਲਖਨੌਰਵੀ ਹੀਰ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਲਮ। ਕਲਸ ਦੀ ਸੰਦਲੀ ਭਿਬੂਤੀ' ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਕਵੀ ਇਸ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਨਿਵੇਕਲੇ ਅਰਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਪਰ ਉਸ ਕੋਲ ਹੋਰਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਹੈ ਜੋ ਗਹਿਰੀ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਅਵਸਥਾ ਬਣ ਸ਼ਾਇਰੀ ਰਾਹੀਂ ਰੂਪਮਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
'ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਅਜਿਹੇ ਕਸੁੰਬੜ੍ਹੋਂ' ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਦੇ ਜਲੌਅ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀਰ ਸਹਿਬ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੰਗ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਅਜਕਲ ਅਧਿਆਤਿਮਿਕਵਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਅੰਦਾਜ 'ਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਦੁਰਲਭ ਚੀਜ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਬਾਰੇ ਸਾਂਵਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਕ 'ਚ ਵਿਸ਼ਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ। ਫਿਲਹਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਹਾਜਿਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਰਾਈਟਰ ਐਸੋਸੀਐਸ਼ਨ ਬੰਬਈ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹਨ।


(੧)
ਪੱਥਰ ਤਰਾਸ਼ੇ ਲੋਕਾਂ ਬੁੱਤਾਂ ਵਾਸਤੇ,
ਰਿਹੈ ਖੁਦ ਨੂੰ ਤਰਾਸ਼ਦਾ ਮੈਂ ਖੁਦਾ ਵਾਸਤੇ।
ਤਰਾਸਦੀ ਮੈਂ ਉਲਝਣ ਭਟਕ ਗਿਐ,
ਲੱਭਿਐ ਖੁਦਾ ਨਾ, ਨਾ ਮੈਂ ਰਿਹੈ ਬੁੱਤਾਂ ਵਾਸਤੈ।
ਉਮਰਾਂ 'ਚ ਲੋਕ ਰਹੇ ਲੇਖ਼ ਭਾਲਦੈ,
ਮੈਂ ਵੇਹੜਿਉਂ ਨਸੀਬ ਮੋੜੇ ਸ਼ੌਂਕ ਵਾਸਤੇ।
ਸ਼ੌਂਕ ਨਾ ਰਿਹੈ ਨਾ ਮੈਂ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ,
ਸਹੇਲੀਆਂ 'ਚ ਵੈਰਣਾਂ ਨੇ ਵੈਰੀ ਸਾਂਭਲੈ
ਸਾਹੁ ਸਾਂਭਦਾ ਫਿਰਾਂ ਮੈਂ ਯਾਰੋ ਯਾਰਾਂ ਵਾਸਤੇ
ਟੱਡੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਫੱਟ ਵਾਸਤੇ
ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਲ ਲੋਕ ਰਹੇ ਭੱਖਦੈ
ਬਹੁੜ੍ਹੇ ਸੰਦਲੀ ਭਿਬੂਤੀ ਬਣ ਕਲਸ ਵਾਸਤੇ
ਟੋਭੇ ਮੈਂ ਭਰਾਂ ਕੇਹੜੇ ਅੰਗ ਵਾਸਤੇ
ਰਿਹੈ ਖੁਦ ਨੂੰ ਤਰਾਸ਼ਦੈ ਮੈਂ ਖੁਦਾ ਵਾਸਤੇ
ਪੱਥਰ ਤਰਸੈ ਲੋਕਾਂ ਬੁੱਤਾਂ ਵਾਸਤੇ

(੨)
ਖਯਾਲ ਤਸੁੱਵਰ ਕਲਪਨਾ ਝਾਉਲ੍ਹਾ ਵਲਵਲਾ
ਸੇਹਰਿਓਂ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਸ਼ਹਿਨਾਈਓਂ ਸੇਹਰਾ
ਅਰਦਾਸ ਵਿਦਾਈਓਂ ਵਿਦਾਈ ਅਰਦਾਸੋਂ
ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਵੀਰੇ ਕੁਨ੍ਹਬਿਓਂ
ਸਿੰਘ ਗੋਬਿੰਦ ਦੇ ਮਿਯਾਰ ਵੇ.......
ਕੁਲਵਰਿਯਾਮੀਂ ਖਲਿਸ ਬਾਨੀ
ਫਤਿਹ ਗੋਬਿੰਦ ਦੇ ਜੁਝਾਰ ਵੇ.......
ਚੜ੍ਹ ਅੰਬਰੋਂ ਉਤਰੀ ਬੱਕੀਓਂ
ਵਾਗਾਂ ਵੇਲ ਗੁਦਾਂਵਣ ਵਾਲਿਐ
ਆਬੋ-ਹੌਜ਼ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਅਰਜਨੋਂ
ਸ਼ੇਹਰਾ ਸਿਮਰਨ ਸੁਰਮੱਖ ਭਾਲਿਐ
ਜਪ ਵੇਦ-ਗਰੰਥੇਂ ਸੱਚਿਖੰਡੋਂ
ਸਾਹਿਬ ਅਮਰ ਪਰੋਏ ਜੀਵ ਵੇ.......
ਨਵ ਜੀਵਨ ਦੀ ਨਿਹਾਲ ਯਾਤਰਾ
ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਅਜਿਹੇ ਕਸੁੰਬੜ੍ਹੋਂ
ਵਿਸਾਖੇਂ ਮੇਲ-ਸੁਮੇਲ ਮੁੱਕਤਿਓਂ
ਫੜ੍ਹ ਬਾਂਹ ਸਿਮਰ ਨ ਛੋੜ੍ਹਿਓ
ਬਲੀਦਾਨ ਤਿਯਾਗ ਅੰਮਾਂਵੇਂ ਓ
ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਨਿਭਾਉ ਅਜੀਤ ਵੇ.......
ਹੇਮਕੁੰਟ ਪੰਚਮੋਂ ਸੰਗੁਨ ਨਾਦੇੜ੍ਹੋਂ
ਨਾਨਿਓਂ ਦਾਦਕੇ ਕੁੱੜ੍ਹਮ ਸੂ ਆ ਲੇ
ਦੇਹਿ ਸ਼ਿਵਾ ਬਰ ਮੋਹਿ ਸੈਂਚੀ
ਗੁਰ ਚਰਨੋਂ ਮਿਸ਼ਰਣ ਭਗਤ ਸਰਬਾਲੇ
ਬਾਬੇ ਬੁੱਢੇ ਬਿੱਧੀ ਚੰਦ ਸੌਦਿਓਂ
ਖੋਹੇ ਮੈਂ ਵੀ ਦੁਸਾਲੇ ਰੀਝ ਵੇ.......
ਚਾਓ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹੁ ਸ਼ਮਿਯਾਨਿਓਂ
ਦੋਹਿ ਅੰਮੜੀ ਬਾਬੁਲ ਸੋਹਿ ਦਮਦਮੇਂ
ਮਨ ਜੀਤ ਜਿੰਦਾਂ ਰਣ ਜੀਤ ਜਲਸਿਓਂ
ਅਨਮੋਲ ਪ੍ਰੀਤ ਭੋਗੋ ਬੇ-ਗਮੋਂ
ਤੇਰਾ ਭਾਣ੍ਹਾ ਲਾਗਿ ਹਰਿ ਗੁਣਿ
ਫਲੇ ਕੁੰਵਰ ਖਿਆਲੀਂ ਦੀਪ ਵੇ.......
ਹਦੇ aਫੁਕ ਸ਼ਹਿਨਾਈਓਂ ਉਮਰਾਂ
ਵੱਧ ਯੁੱਗੋਂ ਮੁਗਲੀਂ ਢਾਣਿਓਂ
ਅਟਾਰੀ ਸਮਲਿਓਂ 'ਕੰਨਵਰ' ਹੀਰ
ਪ੍ਰਭ ਸ਼ਹਰ ਮਨੋਹਰ ਮਾਣਿਓਂ
ਸ਼ਿਵ-ਨੂਰਪੁਰੀ-ਅ-ਨੰਦ ਸਫਰੀਓਂ
ਸ਼ੋਹਿਲੇ ਹਸ਼ਨਪੁਰੋਂ ਭਾਈ ਵੀਰ ਵੇ.......
ਹਵਾਲਾ ਪਾਪਾ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੰਨਵਰ ਵੇਹੜਿਓਂ
ਸਰਬਾਲ੍ਹਾ ਭੈਣ ਦਿਲ ਪ੍ਰਭ ਬੱਤਰਾ ਖੇੜਿਓਂ
ਭੇਂਟ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਲਖਨੌਰਵੀ ਹੀਰ ਸਖੀਰਿਓਂ